holocaust, jewish, extermination, concentration camp, shoah, auschwitz, belzec, treblinka, monowitz, birkenau, night of the long knives,
deportations, judenrat, majdanek, westerbork, chelmno, vught, wannsee, theresienstadt, roma, sinti, night of the broken glass, extermination camps, nazi┤s,
hitler, jews, diaspora, jewish council, judenrat, transportation, birkenau, ghetto, hans vanderwerff, sion soeters, aktion reinhard, terezin, himmler, david irving
holocaust denial, holocaust lest we forget, jews, synagogue, oswald pohl, odilo globocnik, deportations, judenrat, majdanek, westerbork, chelmno, vught,
wannsee, theresienstadt, roma, sinti, night of the broken glass, extermination camps, nazi┤s, hitler, jews, diaspora, jewish council, judenrat, transportation,
birkenau, ghetto, hans vanderwerff, sion soeters, aktion reinhard, terezin, himmler, david irving, holocaust denial, holocaust lest we forget, jews, synagogue,
oswald pohl, siegfried seidl, protectorate, bohemia, moravia, murmelstein, karl rahm, anton burger, karl hermann frank,

 

Kamp Westerbork - Marechaussee


Een trein vertrekt van Hooghalen naar Auschwitz. De aanwezigheid van de Marechaussee is duidelijk.


       De Koninklijke Marechaussee dateert van 26 oktober 1814 toen Koning Willem I een decreet tekende dat leidde tot de oprichting van de Koninklijke Marechaussee. Het decreet luidt als volgt: "De doelstelling van de oprichting van een Marechaussee politiemacht is te verzekeren dat recht en orde wordt gehandhaafd, dat grenzen worden beveiligd en dat toezicht wordt uitgeoefend op de veiligheid van de hoofdwegen." Wie kon mogelijk hebben voorzien dat op zekere dag sommige onwaardige leden van dit korps hun medeburgers zouden verraden?

       Tot 5 juli 1940, was het korps een achtenswaardige organisatie die zich onderscheidde door samen te werken met verscheidene politieafdelingen binnen Nederland, alsmede door nauw samen te werken met het leger. Na die datum verloor het korps de titel 'Koninklijke' tijdens de Duitse bezetting van Nederland. Op datzelfde moment verloor het ook haar status van militair detachement. Het werd een gewone politiemacht, dat supervisie hield over de dagelijkse politie activiteiten, onder toezicht natuurlijk van de bezettende macht. Ze werden nu simpelweg Marechaussee genoemd. Het is onnodig te zeggen dat vanaf dat moment het imago en karakter van de Marechaussee in Nederland een dramatische wijziging heeft ondergaan. Het oorspronkelijke leiderschap van deze politiemacht werd vervangen door collaborerende personen. De meeste politieagenten die dienst deden waren nu sympathisanten van de nazi's. Het moet wel gezegd worden dat een aantal van hen goede mensen waren, die onder moeilijke omstandigheden erg hard probeerden de pijn en de intolerantie te verzachten die de Nederlandse Joden moesten ondergaan. Dat deden zij vaak met gevaar voor eigen veiligheid. Helaas was dit in het algemeen niet het geval.

       Nederland werd bevrijd door Canadese, Engelse, Poolse en Franse troepen. Nijmegen was echter reeds bevrijd door de Amerikanen die in november 1944 afgelost werden door Engelse en Canadese eenheden. Deze troepen waren bedoeld om een nieuw front te openen om het noordelijk en westelijk gedeelte van Nederland te bevrijden dat nog steeds door de nazi's bezet gehouden werd. Het gevolg was dat veel Britse eenheden in de omgeving van Nijmegen gelegerd waren. Na de bevrijding in 1945 verkreeg de Marechaussee wederom de status van Koninklijke Militaire Politie, die dienst deed in het leger en onder de burgerij. Om niet alleen afhankelijk te zijn van de diensten van de Koninklijke Marechaussee, installeerde de Nederlandse Regering regelmatig politiemachten in steden en grote dorpen in Nederland.

       Ik wil het echter over de periode van 1940 - 1945 hebben. Gedurende deze jaren waren leden van de Marechaussee werkzaam in Kamp Westerbork. Tijdens de eerste twee jaren van de oorlog werden geen uitermate drastische wijzigingen ingevoerd voor de vluchtelingen die in het kamp zaten. Op 1 juli 1942 werd de verantwoordelijkheid voor kamp Westerbork officieel overgenomen door der Befehlshaber der Sicherheitspolizei und SD - het Hoofd van de Veiligheidspolitie en SD. De nieuwe bestemming voor het kamp werd officieel Durchgangslager - doorgangskamp Westerbork. Vanaf die datum was de deportatie van Nederlandse en Duitse Joden naar het oosten van Europa de enige reden voor het bestaan voor het kamp.

 

The Marechaussee nam deel aan de nazi festivals.

In afwachting van een goede maaltijd.


       Onmiddellijk na de overdracht van de macht plaatsten de nazi's een 2 meter hoge omheining met prikkeldraad rondom het kamp. Er werden ook zeven wachttorens gebouwd. Een bataljon Duitse SS troepen kreeg de opdracht om de veiligheid rondom het kamp te waarborgen. De SS bemande de wachttorens en stonden op wacht bij de ingang van het kamp. Rond deze tijd arriveerden ook de Nederlandse agenten van de Marechaussee. Hun opdracht was om zorg te dragen voor 'orde en gezag' binnen het kamp.

       De agenten, die in Westerbork waren gestationeerd, kwamen uit de drie noordelijke provincies Drente, Groningen en Friesland. De actieve dienst van deze agenten was gelimiteerd tot 2 maanden dienst, waarna zij werden vervangen door een nieuw regiment. De hoofdreden voor deze voortdurende wisseling was om te voorkomen dat agenten zich met de Joodse gevangenen zouden verbroederen.

       Tot november 1942 was het onder meer een van de taken van de Marechaussee om groepen Joodse mannen, vrouwen en kinderen, die waren gearriveerd of werden gedeporteerd naar het Oosten, te begeleiden tussen het treinstation in Hooghalen en Kamp Westerbork. Het treinstation te Hooghalen lag op ongeveer 5 kilometer afstand van het kamp Westerbork. Dit werd gedaan in co÷rdinatie met agenten van de Nederlandse politie. Na november 1942 werden de aankomsten en vertrekken vanuit Kamp Westerbork zelf geregeld. Nu werd gebruik gemaakt van de nieuwe spoorrails die aangelegd was door Joodse gevangenen tussen Hooghalen en het kamp.

       In januari 1943 nam de Marechaussee de taak om het kamp te bewaken geheel over van het SS bataljon. De Marechaussee zag er op toe dat de Joden in de veewagens kwamen die hen uiteindelijk naar een van de uitroeiingskampen in Polen zouden brengen. Vanaf dat moment bemanden zij ook de wachttorens rondom het kamp. Het moet gezegd dat er onder de Marechaussee sommigen waren die vriendelijkheid toonden jegens de Joden, waar anderen overtuigde nazi sympathisanten waren. Uitvoerend bevelhebber van het detachement, Sergeant Majoor Albert de Jong, behoorde tot de laatste categorie. Hij sloeg de gevangenen regelmatig en toonde weinig tot geen genade voor Joden die een poging hadden ondernomen om te ontsnappen. Voor het op 'voorbeeldige wijze' uitvoeren van zijn 'zeer zware' taak werd hij op 17 februari 1944 gepromoveerd tot Adjudant.

       Zoals te zien is op de foto's op deze pagina, voerden de meeste agenten hun taak niet alleen enthousiast uit, maar hadden zij er ook veel plezier in.