holocaust, jewish, extermination, concentration camp, shoah, auschwitz, belzec, treblinka, monowitz, birkenau, night of the long knives,
deportations, judenrat, majdanek, westerbork, chelmno, vught, wannsee, theresienstadt, roma, sinti, night of the broken glass, extermination camps, nazi┤s,
hitler, jews, diaspora, jewish council, judenrat, transportation, birkenau, ghetto, hans vanderwerff, sion soeters, aktion reinhard, terezin, himmler, david irving
holocaust denial, holocaust lest we forget, jews, synagogue, oswald pohl, odilo globocnik, deportations, judenrat, majdanek, westerbork, chelmno, vught,
wannsee, theresienstadt, roma, sinti, night of the broken glass, extermination camps, nazi┤s, hitler, jews, diaspora, jewish council, judenrat, transportation,
birkenau, ghetto, hans vanderwerff, sion soeters, aktion reinhard, terezin, himmler, david irving, holocaust denial, holocaust lest we forget, jews, synagogue,
oswald pohl, siegfried seidl, protectorate, bohemia, moravia, murmelstein, karl rahm, anton burger, karl hermann frank,

 

Kamp Westerbork - Jacques Schol


Commandant en Mrs. Schol in Westerbork (1942)


       Reserve kapitein Jacques Schol van het gedemobiliseerde Nederlandse Leger en voormalig commandant van het vluchtelingenkamp nabij Hellevoetsluis werd op 16 juli 1940, na de inval van het Duitse leger in mei 1940, benoemd tot commandant van het vluchtelingenkamp Westerbork. Daarmee verving hij mr. Syswarda die deze functie sinds de oprichting van het vluchtelingenkamp had vervuld.

       In februari 1941 introduceerde kapitein Schol nieuwe regels voor de kampinwoners. Veiligheidsmaatregelen werden afgekondigd. In plaats van de lokale politieagenten werden 15 leden van de mareschaussee ingeschakeld om het kampterrein te bewaken en de gevangenen te begeleiden om naar het ziekenhuis of naar het werk buiten het kamp te gaan. Twee keer per dag appÚl werd ingevoerd, fietsen in het kamp werd verboden, in- en uitgaande post moest gecensureerd worden en iedereen die om welke reden het kamp moest verlaten, had een vergunning nodig.

       Omdat de ge´nterneerden voornamelijk Duits spraken werden alle regels en voorschriften voortaan in het Duits uitgebracht. Schol formeerde werkgroepen en deelde alle vluchtelingen boven de veertien jaar in. Een werkgroep werd Dienstzweig - genoemd. Boven elke Dienstzweig benoemde hij een Dienstleiter - werk opzichter. De Dienstleiter was verantwoordelijk voor het efficiŰnt en ordentelijk verloop van de te vervullen taken van de Dienstzweig. Schol was niet op de hoogte van de Duitse plannen met de Nederlandse Joden en de Duits Joodse vluchtelingen en realiseerde zich niet dat de efficiŰnte organisatievorm van het vluchtelingenkamp Westerbork, die hij had bewerkstelligd, de Duitse plannen in een later stadium sterk in de kaart zou spelen. Hij selecteerde en stelde leiders voor deze werkgroepen aan uit de reeds langer in het kamp aanwezige Duitse vluchtelingen. Onder hen waren Kurt Schlesinger, die tot Oberdienstleiter - afdelingshoofd werd aangesteld. Dr. Fritz Spanier werd benoemd tot chef van de medische staf en Arthur Pisk tot chef van de Ordnungsdienst - orde dienst, OD.

       Schol, die sterk anti-Duits was, begreep, dat een stricte organisatie van het kamp, de beste manier was om te voorkomen, dat de Duitsers de leiding in het kamp overnamen. Ondanks zijn strenge en georganiseerde manier van werken, heeft Schol nooit gevangenen mishandeld. Verschillende rapporten over zijn gedrag tegenover de Joodse inwoners werden ingediend. In augustus, 1941 werd een rapport bij de afgevaardigde voor de provincie Drenthe van Seyss Inquart afgeleverd, dat gewag maakte van het feit, dat Schol te gemakkelijk was tegenover de Joden in het kamp en dat zij het te gemakkelijk hadden. Het rapport adviseerde de vervanging van Schol.

       De Duitse invloed nam in het begin van German 1942 ernstig toe en op 1 juli 1942 nam de SS het kamp officieel over. Kapitein Schol bleef tot januari 1943 in functie, waarbij hij onder drie Duitse SS kampcommandanten had gediend. Gedurende de eerste twee jaren van de Duitse bezetting leefden de ge´nterneerden in een soort status quo. Er was nog geen prikkeldraadomheining en de ge´nterneerden werden nog niet als gevangenen behandeld. Er was wel strikte beperking op de vrijheid, want steeds als zij het kamp wilden verlaten dienden zij dit aan te vragen onder opgaaf van redenen. Gedurende het laatste deel van 1941 ontvingen de nazi autoriteiten instructies uit Berlijn om Entjudung - het verwijderen van alle Joden uit Nederland in gang te zetten. Het reeds bestaande en bijna afgebouwde kamp in Westerbork was een ideale plaats voor dit doel. Begin 1942 werden er 24 grote houten barakken van slechte kwaliteit voor dit doel bijgebouwd. Elke barak had een capaciteit van ongeveer 300 mensen. Met de nieuwe barakken afgebouwd en een organisatie die liep als een gesmeerd wiel was aan alle voorwaarden voor de deportatie van de Nederlandse Joden voldaan. Het wiel van onheil kon in gang gezet worden.