holocaust, jewish, extermination, concentration camp, shoah, auschwitz, belzec, treblinka, monowitz, birkenau, night of the long knives,
deportations, judenrat, majdanek, westerbork, chelmno, vught, wannsee, theresienstadt, roma, sinti, night of the broken glass, extermination camps, nazi┤s,
hitler, jews, diaspora, jewish council, judenrat, transportation, birkenau, ghetto, hans vanderwerff, sion soeters, aktion reinhard, terezin, himmler, david irving
holocaust denial, holocaust lest we forget, jews, synagogue, oswald pohl, odilo globocnik, deportations, judenrat, majdanek, westerbork, chelmno, vught,
wannsee, theresienstadt, roma, sinti, night of the broken glass, extermination camps, nazi┤s, hitler, jews, diaspora, jewish council, judenrat, transportation,
birkenau, ghetto, hans vanderwerff, sion soeters, aktion reinhard, terezin, himmler, david irving, holocaust denial, holocaust lest we forget, jews, synagogue,
oswald pohl, siegfried seidl, protectorate, bohemia, moravia, murmelstein, karl rahm, anton burger, karl hermann frank,

 

Kamp Westerbork - Arthur Pisk


 

 De brandweer van de OD in actie

Tijd voor instructies


       Toen de nazi's de macht in kamp Westerbork overnamen, werd de naam van het kamp veranderd van Vluchtelingenkamp in Durchgangslager - doorgangskamp. Op dat moment waren ongeveer twaalfhonderd Duits Joodse vluchtelingen in het kamp gehuisvest. Ze werden de alte Lagerinsassen - kampoudsten genoemd. Enkele van hen werden bevorderd tot de "aristocratie" van Westerbork. De Nederlandse commandant Schol had namelijk voor het uitbreken van de oorlog reeds aan enkele Duitse Joden aangeboden om een interne kampleiding te vormen. Daarmee bereikte hij dat een paar Joodse vluchtelingen de verantwoording op zich namen om tezamen met Schol de orde te handhaven. De beloning voor co÷peratie, zo zou later blijken, was uitstel van deportatie. Soms deelden ook familieleden en vrienden in dit voordeel. Een baan bij de Ordnungsdienst - kamppolitie of OD was b.v. zo'n voordeel. Arthur Pisk werd tot hoofd van de OD aangewezen. Alhoewel de meeste leden van de OD vrijwilligers waren, werden sommigen tegen hun zin hieraan toegevoegd, dat waren vooral de jonge tieners, jongens en meisjes die als boodschappers voor Schlesinger en Pisk dienst deden.

Arthur Pisk, Hoofd van de Ordnungsdienst


       Het is geen wonder dat de meeste mensen een grote weerzin hadden jegens de OD┤ers. Dat blijkt uit de naam die ze hadden verworven. Ze werden stiekem de Joodse SS genoemd. Het meest verachte lid van de OD was Arthur Pisk. Pisk en zijn 182 leden tellende organisatie werd door de rest van de gevangenen gehaat en gevreesd. Pisk overleefde Westerbork en de oorlog. Het is echter niet geheel duidelijk wat er na de oorlog met hem is gebeurd. Het is wel een feit dat hij Nederland op een gegeven moment wist te verlaten om zich ergens anders te vestigen. AustraliŰ wordt genoemd, maar daar is geen bewijs van. Totdat in 2004 ik de gelegenheid had om Aad van As in Sydney te ontmoeten. Van hem vernam ik dat Pisk inderdaad naar AustraliŰ emigreerde. Hij is sindsdien overleden en is in AustraliŰ begraven.

De trein wacht op zijn volgende 'lading'

Een cordon rondom de te deporteren gevangenen 

Laatste klus voor de OD was het sluiten van de deuren


       Omdat Duitse Joden de eersten waren die als vluchtelingen het kamp Westerbork bevolkten, ligt het voor de hand dat het merendeel van de kamppolitie uit Duitse Joden bestond. Ze waren verantwoordelijk voor brandweerdienst, maar ook werden ze gebruikt om de strafbarak te bewaken. Er werd gebruik gemaakt van de OD om scherp toezicht te houden op de overige Joden, die per transport het kamp binnen kwamen, of het kamp met een deportatietrein nach dem Osten - naar het Oosten verlieten. De OD zag er op toe dat de goederenwagens volgeladen werden en de wagons werden afgegrendeld. Ze vielen op in het kamp omdat ze groene overalls droegen. Verscheidene leden van de OD voerden hun taken met veel ijver uit, tot grote voldoening van Gemmeker, Schlesinger, Pisk en natuurlijk Berlijn (Adolf Eichmann). Er zijn weinig geslaagde ontsnappingen uit Westerbork gemeld. De vrees was groot dat achterblijvende familieleden het moesten ontgelden als men er in slaagde om weg te komen. Die dreiging was reŰel. Bovendien wisten leden van het meewerkende korps Marechaussee en de OD de ontsnappingspogingen tot een minimum te beperken.

       Fred Kuraner, een jonge Duitse vluchteling, was ÚÚn van de weinigen die uit Westerbork wist te ontsnappen. Zijn moeder, Regina Kuraner-Siemke uit Kottbus, Duitsland, was eerder naar Sobibor afgevoerd. Op een maandagavond, na het afroepen van de namen die de volgende dag voor deportatie bestemd waren, kroop hij onder de prikkeldraadomheining door en reed weg op een fiets die iemand voor hem tegen het crematorium geplaatst had. Het crematorium was een klein gebouw dat net even buiten de omheining van het kamp stond. Fred's vlucht werd een succes. Hij vond een onderduikadres en overleefde de oorlog. Na de oorlog emigreerde Fred naar Amerika waar hij trouwde en een gezin stichtte. Fred overleed in 1991. Deze informatie werd mij toegezonden, via e-mail, door zijn dochter.