holocaust, jewish, extermination, concentration camp, shoah, auschwitz, belzec, treblinka, monowitz, birkenau, night of the long knives,
deportations, judenrat, majdanek, westerbork, chelmno, vught, wannsee, theresienstadt, roma, sinti, night of the broken glass, extermination camps, nazi´s,
hitler, jews, diaspora, jewish council, judenrat, transportation, birkenau, ghetto, hans vanderwerff, sion soeters, aktion reinhard, terezin, himmler, david irving
holocaust denial, holocaust lest we forget, jews, synagogue, oswald pohl, odilo globocnik, deportations, judenrat, majdanek, westerbork, chelmno, vught,
wannsee, theresienstadt, roma, sinti, night of the broken glass, extermination camps, nazi´s, hitler, jews, diaspora, jewish council, judenrat, transportation,
birkenau, ghetto, hans vanderwerff, sion soeters, aktion reinhard, terezin, himmler, david irving, holocaust denial, holocaust lest we forget, jews, synagogue,
oswald pohl, siegfried seidl, protectorate, bohemia, moravia, murmelstein, karl rahm, anton burger, karl hermann frank,

 

Terezin - Het getto


 

De aankomst verliep meestal ordentelijk

Het vertrek daarentegen was altijd chaotisch


       Terezin werd gedurende de Tweede Wereldoorlog door de nazi's Theresienstadt genoemd. Vandaag heet het Terezin in de Tsjechische Republiek. Het ligt ten noorden van Praag, dicht tegen de Duitse grens. Tussen de jaren 1941-'45 diende Theresienstadt als een model getto. De benaming transitokamp zou echter dichter bij de waarheid liggen, want 62.6% of 88,196 Joden werden van hier uit doorgezonden naar of één van de vernietigingskampen in Polen, of ze kwamen in één van de Poolse getto's terecht, waar hun lot even onzeker was. De verdeling van de 88,196 slachtoffers was als volgt:  Auschwitz 44,693, Treblinka kreeg 8,000, Sobibor 1,000, Riga 2,000, Zamasc 2,000, Izbica 3,000, Lublin 3,000, Warsaw 1,000, en Minsk 1,000. Afgevoerd naar onbekende bestemmingen, 22,503. De meesten werden daar bij aankomst onmiddellijk vermoord, anderen stierven als gevolg van het zware werk. Aan het einde van de oorlog telde Theresienstadt slechts 2,971 overlevenden. Vergeleken met andere kampen een opvallend aantal. Van de 149,037 Joden die Theresienstadt binnenkwamen stierven 33,529 mensen door uithongering, ziekte en executie.

       Theresienstadt werd in feite een Joods getto. De originele inwoners van Terezin werden gedwongen hun woningen te verlaten om plaats te maken voor duizenden Joden die uit alle hoeken van Europa kwamen. Zij ontvingen schadevergoeding voor de arbeiderswoningen die ze moesten afstaan, van het geld dat de nazi's zich hadden toegeëigend door de ongelukkige Joden te bestelen.

 

Poort van het getto van Terezin           foto: Ghetto Fighters House


       Het bestuur van het getto viel onder de SS. Als eerste commandant werd SS-Offizier - SS Officier Dr. Siegfried Seidl aangesteld. Hij hield gezag van november 1941 tot juli 1943. Hij werd van juli 1943 tot februari 1944 opgevolgd door SS-Obersturmführer - SS-1e Lt. Anton Burger (van hem is geen foto beschikbaar). Hij kreeg de opdracht van Himmler en Eichmann om het kamp een nieuw aangezicht te geven. De bedoeling was om afgevaardigden van het Rode Kruis een rad voor ogen te draaien. Als laatste en derde commandant werd SS-Obersturmführer - SS-1e Lt. Karl Rahm naar Theresienstadt gestuurd. Hij hield die positie van februari 1944 tot aan de bevrijding van het kamp door het Rode leger in mei 1945. Seidl en Rahm werden beide na de oorlog geëxecuteerd voor misdaden tegen de mensheid. Burger werd bij verstek, ook ter dood veroordeeld. Hij stierf in Duitsland 1991 waar hij als vrij man onder een valse naam had gewoond. 

       De eerste gevangenen kwamen eind november 1941 vanuit Praag in Theresienstadt aan. De eerste maanden verschilde het leven in Theresienstadt niet veel met dat van andere getto's. Hun hoop was dan ook dat hun nieuwe getto hen zou behoeden voor verdere deportatie. Die hoop verdween echter snel want in januari 1942 reeds vertrok het eerste transport met 2,000 Joden naar het getto van Riga waar ze door Einsatzgruppe A in het nabije woud doodgeschoten werden.

       Toen de eerste berichten de vrije wereld bereikten dat de Duitsers over vernietigingscentra beschikten, ging het Internationale Rode Kruis zich er mee bemoeien. Het gevolg was dat de nazi's het besluit namen om van Theresienstadt een modelkamp te maken. Uiterlijk moesten er natuurlijk veranderingen aangebracht worden. Zoals eerder beschreven kreeg Anton Burger de opdracht om voor de nodige uiterlijke verfraaiingen te zorgen. Daarna konden de nazi's Theresienstadt als voorbeeld aan het Rode Kruis tonen. Verschillende stappen werden daarom ondernomen. Het kamp moest opgeknapt worden dus werd er grote schoonmaak gehouden. Vervolgens werd de overbevolking in het kamp drastisch gereduceerd door een groot aantal van de inwoners naar Auschwitz te deporteren. Ook het kamp zelf moest de nodige veranderingen ondergaan. Gebouwen kregen een nieuw uiterlijk om te laten zien dat er een bank gevestigd was. Er werden zelfs een café en een restaurant ingericht. Er kwam een kleuterschool bij en er werd een school geopend. Het uiterlijk van het getto werd verfraaid door bloementuinen aan te leggen. Er werd zelfs een gemeenschappelijk badhuis gebouwd. Waren de afgevaardigden van het Rode Kruis oplettend geweest, dan hadden ze kunnen zien dat de kranen niet op het waterleidingnet aangesloten waren! Loodgieterswerk was eenvoudigweg niet uitgevoerd. Het geheel was bedrog.

 

 Dagelijks leven leek doelloos


       De nazi's waren zo ingenomen met hun eigen bedrog, dat ze na afloop van het bezoek van het Rode Kruis aan Theresienstadt besloten om een propagandafilm over het kampleven te maken. Toen de film, getiteld "De Führer geeft een dorp aan de Joden," voltooid was, werden de meeste acteurs en actrices, evenals alle kinderen die aan de film meegewerkt hadden, afgevoerd naar Auschwitz/Birkenau waar ze in de gaskamers omkwamen.